Xe ít chạy và thói quen đi quãng ngắn: "Sát thủ" thầm lặng tàn phá ắc-quy xe máy

Tình trạng xe máy còn rất mới nhưng buổi sáng bấm đề không nổ, đèn đồng hồ hiển thị yếu hoặc chìa khóa thông minh (smartkey) nhận tín hiệu chập chờn là sự cố xảy ra khá phổ biến. Đáng chú ý, hiện tượng này thường xuất hiện tập trung ở những chiếc xe ít khi sử dụng, thay vì những phương tiện chạy đều đặn mỗi ngày. Đối với xe máy đời mới, đặc biệt là xe tay ga, việc lười vận hành không phải là cách bảo quản xe khoa học mà trái lại, còn khiến nguồn cấp điện xuống cấp nhanh hơn.

Về nguyên lý, ắc-quy không chỉ phục vụ riêng cho việc khởi động động cơ. Bộ phận này còn phải liên tục cấp điện để duy trì hoạt động cho hệ thống đồng hồ, bộ điều khiển trung tâm (ECU), hệ thống phun xăng điện tử và ổ khóa smartkey. Ngay cả khi người dùng đã tắt khóa điện, các module điện tử này vẫn duy trì trạng thái chờ và không ngừng tiêu thụ một lượng điện năng nhỏ.

Mặt khác, bản thân bình ắc-quy luôn có hiện tượng tự phóng điện và hao hụt dung lượng theo thời gian. Khi xe không hoạt động trong nhiều tuần, điện áp trong bình sẽ tụt sâu. Tình trạng tụt áp kéo dài làm suy giảm nghiêm trọng khả năng tích điện, khiến xe bị yếu đề hoặc buộc người dùng phải thay bình mới trước thời hạn.

Tác hại từ thói quen chỉ di chuyển quãng đường ngắn

Không riêng việc để xe nằm yên một chỗ, thói quen chỉ chạy xe vài trăm mét để đi chợ, mua đồ hoặc di chuyển quanh nhà cũng là nguyên nhân trực tiếp làm giảm tuổi thọ ắc-quy. Mỗi lần người dùng bấm nút khởi động, bình ắc-quy phải phóng ra một dòng điện có cường độ lớn để kích hoạt mô-tơ đề. Sau khi máy nổ, hệ thống sạc mới bắt đầu quá trình bù lại lượng điện năng đã mất.

Nếu xe chỉ di chuyển vài phút rồi tắt máy, thời gian vận hành quá ngắn sẽ không đủ để hệ thống sạc kịp nạp đầy lại bình. Chu trình này lặp đi lặp lại nhiều lần khiến ắc-quy luôn rơi vào trạng thái đói điện. Về lâu dài, các bản cực bên trong sẽ bị sunfat hóa, hình thành các tinh thể làm mất khả năng giữ điện và nhận sạc. Khi bản cực đã hỏng, việc mang bình đi sạc lại cũng không thể phục hồi.

Nhiều người dùng chọn giải pháp nổ máy xe tại chỗ ở chế độ chờ (garanti) vài phút để sạc bình, nhưng đây là một sai lầm. Ở chế độ chạy không tải, dòng sạc từ máy phát hoạt động kém hiệu quả hơn rất nhiều so với khi xe di chuyển thực tế trên đường, do đó biện pháp này gần như không mang lại tác dụng.