Trang chủ
Từ chỗ được xem là biểu tượng của sự khá giả, ô tô đang dần trở thành phương tiện phổ biến hơn trong đời sống người Việt. Tuy nhiên, chi phí mua và duy trì một chiếc xe vẫn là khoản chi đáng cân nhắc với nhiều gia đình.
Từ biểu tượng của sự khá giả đến phương tiện phổ biến
Trong quá khứ, việc sở hữu ô tô tại Việt Nam thường gắn liền với những mốc tài chính cụ thể của người tiêu dùng, đòi hỏi nền tảng tích lũy lớn sau khi đã đáp ứng đầy đủ nhu cầu nhà ở và công việc ổn định. Khi đó, chi phí sở hữu một chiếc xe chiếm tỷ trọng cao trong tổng tài sản gia đình, biến phương tiện di chuyển này thành dấu hiệu mặc định cho tiềm lực kinh tế.
Tuy nhiên, sự xuất hiện của hàng loạt mẫu xe ở tầm giá phổ thông từ vài trăm triệu đồng, cùng các phương thức hỗ trợ tài chính trả góp, xe cũ, xe điện hay các thương hiệu mới đã hạ thấp rào cản tiếp cận. Ô tô xuất hiện với mật độ dày đặc tại các đô thị và được sở hữu bởi nhiều nhóm khách hàng ở các độ tuổi, mức thu nhập khác nhau. Sự đa dạng này khiến ô tô dần mất đi tính biểu tượng độc tôn về sự giàu có để trở thành sản phẩm tiêu dùng có độ phủ rộng hơn.
Giá mua giảm, nhưng chi phí sử dụng vẫn là vấn đề
Một chiếc ô tô có thể nằm trong khả năng chi trả của người mua nhờ các khoản vay hoặc hình thức trả góp. Nhưng sau khi hoàn tất giao dịch, chủ xe vẫn phải đối mặt với hàng loạt chi phí phát sinh trong quá trình sử dụng.
Đó có thể là tiền nhiên liệu hoặc điện, phí gửi xe, bảo dưỡng định kỳ, bảo hiểm, phí đường bộ, phí sử dụng cao tốc, thay lốp và sửa chữa.
Tại các đô thị lớn, chỗ đỗ xe còn trở thành một yếu tố cần tính toán ngay từ trước khi mua xe. Với những người không có chỗ đỗ cố định, khoản chi này có thể ảnh hưởng đáng kể đến tổng chi phí sử dụng hàng tháng.
Vì vậy, khả năng mua xe và khả năng duy trì một chiếc xe là hai bài toán khác nhau. Một người có thể đủ điều kiện vay hoặc trả tiền mua xe, nhưng vẫn lựa chọn chưa sở hữu ô tô nếu tổng chi phí sử dụng không tương xứng với nhu cầu.
Điều này cũng cho thấy ô tô đã dễ tiếp cận hơn trước, nhưng chưa thể xem là một sản phẩm giá rẻ.
Người Việt vẫn coi ô tô là một tài sản lớn
Một đặc điểm đáng chú ý của thị trường Việt Nam là nhiều người mua vẫn quan tâm đáng kể đến giá trị của chiếc xe sau một thời gian sử dụng.
Các câu hỏi như xe có giữ giá không, sau vài năm bán lại được bao nhiêu hay khả năng thanh khoản trên thị trường xe cũ thường xuất hiện trong quá trình lựa chọn.
Cách tiếp cận này cho thấy ô tô tại Việt Nam chưa hoàn toàn được nhìn như một sản phẩm tiêu dùng thông thường. Với nhiều gia đình, đây vẫn là một tài sản có giá trị lớn và việc mua xe cần được cân nhắc trên cả góc độ sử dụng lẫn tài chính.
Trong khi đó, tại những thị trường có mức độ phổ cập ô tô cao, việc mua xe, sử dụng trong vài năm rồi bán hoặc đổi sang xe mới thường được xem như một chu kỳ tiêu dùng bình thường. Khấu hao cũng là một phần được người dùng chấp nhận khi sở hữu phương tiện.
Tại Việt Nam, yếu tố giữ giá vì thế vẫn có ảnh hưởng nhất định đến quyết định mua xe.
“Có ô tô” không còn là dấu hiệu rõ ràng của sự giàu có
Nếu trước đây chỉ cần một gia đình sở hữu ô tô cũng đủ tạo cảm giác khá giả, thì điều này ngày càng khó áp dụng trong bối cảnh hiện nay.
Sự đa dạng của thị trường khiến người tiêu dùng có nhiều lựa chọn hơn. Một chiếc xe có thể được mua bằng tiền tích lũy, vay ngân hàng, trả góp hoặc thuộc sở hữu của doanh nghiệp. Xe mới cũng không còn là lựa chọn duy nhất khi thị trường xe đã qua sử dụng ngày càng phát triển.
Bởi vậy, bản thân việc sở hữu một chiếc ô tô không còn phản ánh đầy đủ điều kiện tài chính của chủ xe.
Muốn tạo ra sự khác biệt rõ ràng về mặt hình ảnh, người mua thường phải hướng đến những phân khúc cao hơn như xe sang, xe siêu sang, siêu xe hoặc các sản phẩm có mức độ cá nhân hóa cao.
Nói cách khác, khi ô tô phổ thông dần trở nên phổ biến, ranh giới của khái niệm “xa xỉ” cũng dịch chuyển lên những phân khúc cao hơn.
Ô tô đang được mua sớm hơn vì nhu cầu sử dụng
Một thay đổi khác nằm ở cách người tiêu dùng xác định thời điểm mua xe. Trước đây, nhiều người có xu hướng chờ đến khi tích lũy đủ tiền mới nghĩ đến việc sở hữu ô tô. Hiện nay, một bộ phận người mua chấp nhận sử dụng các hình thức vay và trả góp nếu chiếc xe mang lại giá trị thiết thực cho công việc hoặc gia đình.
Một chiếc xe có thể giúp rút ngắn thời gian di chuyển, chủ động hơn trong việc đưa đón con, thuận tiện khi đi xa hoặc cải thiện điều kiện sinh hoạt hàng ngày.
Khi đó, ô tô được nhìn nhiều hơn dưới góc độ một công cụ phục vụ cuộc sống thay vì phần thưởng dành cho một cột mốc tài chính. Đây cũng là lý do một số người sẵn sàng chọn chiếc xe phù hợp với khả năng chi trả hiện tại thay vì tiếp tục chờ đợi để mua mẫu xe đắt tiền hơn.
Với gia đình có con nhỏ, ô tô có thể mang tính thiết thực cao
Nhu cầu sử dụng cũng quyết định rất lớn đến cách mỗi người nhìn nhận giá trị của ô tô.
Một gia đình có con nhỏ có thể thường xuyên phải đưa đón con đi học, đi khám, về quê hoặc di chuyển vào cuối tuần. Khi mang theo xe đẩy, hành lý và nhiều vật dụng khác, không gian riêng của ô tô mang lại những tiện ích mà các phương thức di chuyển khác khó thay thế hoàn toàn.
Trong trường hợp này, câu hỏi có nên mua xe hay không có thể được thay thế bằng câu hỏi thời điểm nào phù hợp để sở hữu xe.
Ngược lại, một người độc thân sống gần nơi làm việc, không thường xuyên di chuyển xa và có thể sử dụng phương tiện công cộng hoặc dịch vụ gọi xe cũng có thể không cần đến ô tô.
Từ một cột mốc thành một lựa chọn trong cuộc sống
Sự thay đổi lớn nhất có lẽ nằm ở cách người Việt nhìn nhận ô tô.
Nếu trước đây, mua được ô tô có thể được xem như một cột mốc đáng kể trong quá trình ổn định cuộc sống, thì hiện nay chiếc xe ngày càng được cân nhắc như một trong nhiều công cụ phục vụ nhu cầu cá nhân.
Mua xe nào, mua vào thời điểm nào hay có cần mua xe hay không phụ thuộc nhiều hơn vào nhu cầu, điều kiện tài chính và môi trường sống.
Điều này không có nghĩa ô tô đã trở thành một sản phẩm bình thường với tất cả người Việt. Chi phí mua xe và đặc biệt là chi phí duy trì vẫn đủ lớn để khiến đây trở thành một quyết định tài chính đáng cân nhắc.
Tuy nhiên, ranh giới giữa “xa xỉ” và “thiết yếu” đang thay đổi. Với một số gia đình, ô tô là phương tiện cần thiết để tổ chức cuộc sống. Với người khác, đó có thể là một khoản chi chưa cần thiết. Còn với một bộ phận khách hàng, xe hơi vẫn là sản phẩm thể hiện sở thích, phong cách sống và khả năng tài chính.
Nhìn chung, ô tô tại Việt Nam đang nằm ở điểm giao thoa giữa một phương tiện thiết yếu và một tài sản giá trị. Sự thay đổi trong góc nhìn của người tiêu dùng cho thấy bước chuyển dịch thực dụng hơn, nơi chiếc xe được đánh giá dựa trên hiệu quả sử dụng thực tế thay vì thuần túy là thước đo cho mức độ thành công.
PV (Otoxemay)
![[GÓC NHÌN] VinFast VF Wild có thể khiến người Việt nhìn bán tải theo một cách khác?](/uploads/thumb/140x80/xehay_vf_wild_gn_071026_1.jpg "[GÓC NHÌN] VinFast VF Wild có thể khiến người Việt nhìn bán tải theo một cách khác?")
