Trang chủ
Doanh số ô tô trong phạm vi thống kê mở rộng của VAMA giảm 17,5% trong tháng 10/2026, trong khi VinFast vượt mốc 200.000 xe điện bàn giao tại Việt Nam sau 10 tháng.
Tuy nhiên, chính VinFast cũng giảm doanh số so với tháng trước. Những con số này cho thấy thị trường ô tô Việt Nam đang phân hóa mạnh về tốc độ tăng trưởng, nguồn cung và hệ truyền động, thay vì đơn giản chia thành hai thái cực xe điện tăng trưởng và xe xăng suy giảm.
Tháng 10 giảm tốc: VinFast cũng không nằm ngoài xu hướng
Thị trường ô tô Việt Nam bước vào những tháng cuối năm 2026 với diễn biến kinh doanh trái chiều giữa các hãng xe.
Theo báo cáo bán hàng VAMA công bố ngày 11/11, tổng doanh số trong phạm vi thống kê mở rộng đạt 28.957 xe trong tháng 10/2026, giảm 17,5% so với mức 35.094 xe của tháng 9 và giảm khoảng 24% so với cùng kỳ năm trước.
Trong đó, doanh số riêng các thành viên VAMA đạt 22.806 xe, giảm khoảng 13% so với tháng trước. Sự khác biệt giữa hai chỉ tiêu xuất phát từ phạm vi báo cáo: số liệu mở rộng còn bao gồm dữ liệu nhập khẩu nguyên chiếc của một số đơn vị ngoài hiệp hội.
Ở nhóm thương hiệu công bố doanh số độc lập, Hyundai Thành Công ghi nhận 3.422 xe, giảm 11,6% so với tháng 9. Trong khi đó, VinFast bàn giao 22.896 ô tô điện, giảm khoảng 3,1% so với tháng trước
Từ ba nguồn số liệu trên, có thể thấy tháng 10 không phải giai đoạn xe điện tăng trưởng trong khi các hãng truyền thống đồng loạt suy giảm. Cả ba nhóm đều ghi nhận doanh số thấp hơn tháng 9, nhưng biên độ giảm khác nhau.
Đáng chú ý, mức giảm của VinFast thấp hơn đáng kể so với hai nhóm còn lại. Tuy nhiên, đây mới là diễn biến trong một tháng, chưa đủ cơ sở để khẳng định sức mua xe điện ổn định hơn về dài hạn.
Lịch bàn giao, nguồn cung, cơ cấu khách hàng, thời điểm kết thúc chương trình khuyến mại và chu kỳ mua sắm đều có thể tác động đến kết quả kinh doanh ngắn hạn.
Nếu cộng doanh số từ ba nguồn thống kê, tháng 10 ghi nhận 55.275 xe, thấp hơn mức 62.590 xe của tháng 9, tương đương giảm 11,7%. Đây là tổng hợp của ba nguồn công bố lớn, không phải số liệu chính thức bao phủ toàn bộ thị trường ô tô Việt Nam.
Xe nhập khẩu giảm mạnh hơn xe lắp ráp
Một diễn biến đáng chú ý trong báo cáo VAMA là sự khác biệt giữa xe nhập khẩu nguyên chiếc và xe sản xuất, lắp ráp trong nước.
Tháng 10/2026, xe nhập khẩu nguyên chiếc bán được 16.204 chiếc, giảm khoảng 24% so với tháng trước. Xe lắp ráp trong nước đạt 12.753 chiếc, giảm khoảng 7%.
Như vậy, xe nhập khẩu vẫn chiếm tỷ trọng lớn hơn trong phạm vi báo cáo, nhưng cũng là nhóm chịu mức giảm mạnh hơn.
Tuy nhiên, nhìn ở kỳ thống kê dài hơn, xu hướng lại khác. Lũy kế 10 tháng đầu năm 2026, xe nhập khẩu nguyên chiếc trong phạm vi báo cáo đạt 176.368 chiếc, tăng khoảng 16% so với cùng kỳ. Ngược lại, xe lắp ráp trong nước đạt 134.618 chiếc, giảm khoảng 2%.
Điều này cho thấy dù xe nhập khẩu giảm mạnh trong tháng 10, nhóm sản phẩm này vẫn là động lực tăng trưởng chính trong phạm vi thống kê VAMA tính từ đầu năm.
Nhìn rộng hơn, sự phân hóa này phản ánh sức cạnh tranh của các nguồn cung sản xuất trong khu vực, đặc biệt tại Thái Lan và Indonesia, cùng với chiến lược nhập khẩu sản phẩm của từng hãng.
Tuy nhiên, doanh số xe nhập khẩu tăng không đồng nghĩa người mua mặc nhiên đánh giá xe nhập khẩu tốt hơn xe lắp ráp. Các thay đổi về danh mục sản phẩm, chu kỳ mẫu xe và chính sách phân phối cũng có thể ảnh hưởng đáng kể đến cơ cấu doanh số.
VinFast vượt 200.000 xe: Động lực tăng trưởng đến từ đâu?
Điểm nổi bật nhất của thị trường ô tô Việt Nam năm 2026 là quy mô tiêu thụ của VinFast. Theo thông cáo chính thức ngày 11/11, hãng đã bàn giao 22.896 ô tô điện tại Việt Nam trong tháng 10, đưa tổng doanh số sau 10 tháng lên 200.593 chiếc. Đây là lần đầu tiên một thương hiệu ô tô tại Việt Nam vượt mốc 200.000 xe chỉ trong 10 tháng, tương đương bình quân hơn 20.000 xe mỗi tháng.
Tuy nhiên, yếu tố đáng phân tích không chỉ là tổng doanh số mà còn nằm ở cơ cấu sản phẩm. VF 3 tiếp tục là mẫu xe bán chạy nhất với 3.960 chiếc trong tháng 10, nâng doanh số lũy kế lên 46.232 xe. VF 6 đứng tiếp theo với 3.716 chiếc, trong khi nhóm VF 5/Herio Green đạt 3.706 xe. Đáng chú ý, VF 2/Minio Green ghi nhận 3.405 xe và Limo Green đạt 2.957 chiếc. Riêng Limo Green đã đạt 42.975 xe sau 10 tháng, trở thành một trong những sản phẩm có đóng góp lớn nhất vào kết quả kinh doanh của VinFast.
Những con số này cho thấy hãng đang tiếp cận nhiều nhóm khách hàng, từ người mua ô tô lần đầu, gia đình sử dụng xe cá nhân đến khách hàng kinh doanh vận tải.
Tuy nhiên, việc các dòng xe hướng đến hoạt động dịch vụ đóng góp đáng kể cũng đặt ra câu hỏi về bản chất tăng trưởng. Một chiếc xe được mua để khai thác taxi hoặc vận tải hành khách có cường độ sử dụng, chu kỳ thay thế và hiệu quả kinh tế khác với xe gia đình. Vì vậy, không thể lấy toàn bộ doanh số VinFast làm thước đo trực tiếp cho tốc độ chuyển đổi từ xe xăng sang xe điện của khách hàng cá nhân.
Để đánh giá chính xác hơn, cần có dữ liệu về tỷ trọng xe bán cho khách hàng cá nhân, doanh nghiệp, đơn vị vận tải, cũng như số lượng xe điện thực sự thay thế phương tiện sử dụng động cơ đốt trong.
Thị trường vẫn tăng trưởng, nhưng không đồng đều
Nếu chỉ nhìn vào doanh số tháng 10, thị trường ô tô Việt Nam có dấu hiệu giảm tốc. Tuy nhiên, số liệu lũy kế cho thấy bức tranh khác. Trong 10 tháng đầu năm 2026, tổng doanh số thuộc phạm vi báo cáo mở rộng của VAMA đạt 310.986 chiếc, tăng khoảng 7% so với cùng kỳ năm 2025.
Riêng các thành viên VAMA đạt 242.913 xe, tăng khoảng 3%. Trong khi đó, VinFast đạt 200.593 xe, còn Hyundai Thành Công ghi nhận 38.834 xe.
Cộng ba nguồn công bố, tổng lượng xe đạt 550.413 chiếc sau 10 tháng. Đây là mức tiêu thụ đáng kể, nhưng không nên gọi là tổng doanh số chính thức của toàn thị trường, bởi vẫn còn những thương hiệu không công bố số liệu định kỳ hoặc không thuộc các nhóm thống kê trên.
Một điểm quan trọng khác là tốc độ tăng trưởng không giống nhau giữa các nhóm doanh nghiệp.
Trong khi doanh số riêng các thành viên VAMA chỉ tăng khoảng 3%, VinFast đã vượt tổng lượng xe bán ra của cả năm 2025 chỉ sau 10 tháng năm 2026.
Sự khác biệt này cho thấy thị trường không đơn thuần mở rộng đồng đều, mà đang có sự thay đổi về cơ cấu cạnh tranh.
Tuy nhiên, không thể suy ra toàn bộ mức tăng của VinFast là doanh số bị mất của các thương hiệu truyền thống. Một phần nhu cầu có thể đến từ người mua ô tô lần đầu, hoạt động kinh doanh vận tải hoặc các nhóm khách hàng mới.
Để xác định sự dịch chuyển thị phần thực chất, cần thêm dữ liệu về người mua, phương tiện đang sử dụng trước đó và mục đích khai thác xe.
Xe điện tăng trưởng có đồng nghĩa xe xăng đang mất khách?
Sự phát triển nhanh của VinFast chắc chắn tạo thêm áp lực cạnh tranh đối với các thương hiệu truyền thống. Tuy nhiên, chưa đủ cơ sở để quy toàn bộ sự suy giảm doanh số tháng 10 của nhóm VAMA cho việc khách hàng chuyển sang xe điện.
Trước hết, VAMA không đại diện cho toàn bộ thị trường. Phạm vi báo cáo không bao gồm đầy đủ VinFast, Hyundai Thành Công và nhiều thương hiệu khác.
Thứ hai, doanh số VAMA không đồng nghĩa với doanh số xe xăng. Các thành viên hiệp hội hiện phân phối cả xe hybrid và một số mẫu xe thuần điện.
Thứ ba, doanh số còn chịu tác động của giá bán, nguồn cung, vòng đời sản phẩm, khả năng tiếp cận tín dụng và các chương trình kích cầu.
Dù vậy, xe điện đang thay đổi cách người tiêu dùng tính toán chi phí sở hữu ô tô.
Bên cạnh giá mua, các yếu tố như chi phí năng lượng, khả năng tiếp cận trạm sạc, bảo hành pin và chi phí bảo dưỡng ngày càng có vai trò lớn hơn.
VinFast đang triển khai chương trình hỗ trợ giá bán theo từng dòng xe và chính sách miễn phí sạc tại hệ thống V-Green đến hết ngày 10/2/2029 theo điều kiện công bố.
Những chính sách này có thể tạo lợi thế đáng kể về chi phí sử dụng trong thời gian ưu đãi, nhất là đối với khách hàng di chuyển nhiều. Tuy nhiên, lợi ích kinh tế của xe điện không giống nhau ở mọi nhóm người dùng.
Với người mua xe gia đình di chuyển khoảng 10.000 - 15.000 km mỗi năm, mức tiết kiệm chi phí năng lượng cần được đặt cạnh giá mua ban đầu, bảo hiểm, khấu hao và điều kiện sạc.
Trong khi đó, xe kinh doanh dịch vụ di chuyển hàng chục nghìn kilômét mỗi năm có thể nhạy cảm hơn với chênh lệch chi phí năng lượng và bảo dưỡng.
Chính sự khác biệt này có thể góp phần lý giải vì sao xe điện phát triển nhanh ở một số nhóm khách hàng, trong khi xe động cơ đốt trong vẫn duy trì sức cạnh tranh tại những phân khúc khác.
Xe hybrid tăng 61%: Một hướng điện hóa không thể bỏ qua
Trong khi xe thuần điện thu hút sự chú ý nhờ doanh số VinFast, thị trường hybrid cũng ghi nhận mức tăng trưởng đáng kể.
Theo báo cáo VAMA, doanh số hybrid tháng 10/2026 đạt 1.891 chiếc, tăng khoảng 35% so với cùng kỳ năm trước. Lũy kế 10 tháng, nhóm xe này đạt 17.948 chiếc, tăng 61%.
Tuy nhiên, nếu so với tháng 9, doanh số hybrid tháng 10 thực tế giảm khoảng 13%. Đây là điểm cần phân biệt để tránh tạo ấn tượng rằng hybrid tăng trưởng liên tục theo từng tháng.
Sự phát triển của hybrid cho thấy quá trình điện hóa thị trường ô tô Việt Nam không chỉ diễn ra theo một hướng. Với những khách hàng thường xuyên đi đường dài, chưa có điều kiện sạc tại nhà hoặc không muốn phụ thuộc vào hạ tầng sạc công cộng, xe hybrid tự sạc có thể là lựa chọn phù hợp.
Các hãng xe truyền thống cũng đang mở rộng danh mục hybrid, từ sedan đến SUV và MPV.
Lợi thế của hybrid là cải thiện hiệu quả nhiên liệu mà không buộc người dùng thay đổi hoàn toàn thói quen tiếp nhiên liệu. Tuy nhiên, giá mua thường cao hơn phiên bản động cơ đốt trong tương đương, còn mức tiết kiệm phụ thuộc vào điều kiện vận hành và công nghệ từng mẫu xe.
Ngoài ra, cần phân biệt hybrid tự sạc với plug-in hybrid, bởi hai hệ truyền động có đặc điểm sử dụng và nhu cầu sạc khác nhau.
Điều đáng chú ý là thị trường Việt Nam không chỉ chuyển dịch từ xe xăng sang xe điện, mà đang hình thành nhiều lựa chọn điện hóa song song.
Ưu đãi ngày càng lớn: Sức mua thực sự mạnh đến đâu?
Một yếu tố khác cần xem xét khi đánh giá thị trường là vai trò của các chương trình kích cầu. Trong những tháng cuối năm 2026, nhiều hãng xe tiếp tục triển khai các chính sách hỗ trợ lệ phí trước bạ, giảm giá bán, bảo hiểm và ưu đãi tài chính. Đối với các thương hiệu truyền thống, việc giảm giá và hỗ trợ chi phí lăn bánh giúp duy trì sức cạnh tranh khi khách hàng ngày càng có nhiều lựa chọn.
Ở phía xe điện, VinFast sử dụng đồng thời các chính sách hỗ trợ mua xe, thu đổi phương tiện và miễn phí sạc theo điều kiện chương trình. Điều này cho thấy cạnh tranh trên thị trường không còn dừng lại ở giá niêm yết, trang bị hay thương hiệu, mà mở rộng sang tổng chi phí sở hữu và sử dụng xe.
Tuy nhiên, doanh số được thúc đẩy bởi ưu đãi không nhất thiết phản ánh mức cải thiện tương ứng của nhu cầu nền tảng. Một chương trình giảm giá lớn có thể khiến khách hàng quyết định mua xe sớm hơn dự kiến, tạo doanh số cao trong một giai đoạn nhưng làm giảm nhu cầu ở những tháng tiếp theo.
Tương tự, hỗ trợ lãi suất có thể giảm áp lực tài chính ban đầu, nhưng người mua vẫn phải tính toán khả năng trả nợ trong suốt thời hạn vay. Vì vậy, để đánh giá sức khỏe thực sự của thị trường, cần theo dõi doanh số qua nhiều tháng, mức tồn kho, giá giao dịch thực tế và khả năng duy trì nhu cầu sau khi các chương trình ưu đãi kết thúc.
Thị trường ô tô Việt Nam đang thay đổi cấu trúc cạnh tranh
Từ những số liệu tháng 10 và lũy kế 10 tháng đầu năm, có thể nhận thấy thị trường ô tô Việt Nam đang hình thành ba xu hướng đáng chú ý.
Thứ nhất, xe nhập khẩu nguyên chiếc tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng của nhóm doanh nghiệp thuộc phạm vi báo cáo VAMA, dù doanh số tháng 10 giảm mạnh.
Thứ hai, VinFast đã tạo ra một hệ sản phẩm thuần điện có quy mô tiêu thụ lớn, bao phủ từ xe đô thị cỡ nhỏ đến SUV gia đình và xe phục vụ kinh doanh dịch vụ.
Thứ ba, xe hybrid đang mở rộng thị trường, tạo thêm lựa chọn cho khách hàng muốn giảm tiêu hao nhiên liệu nhưng chưa sẵn sàng chuyển hoàn toàn sang xe thuần điện.
Ba xu hướng này không nhất thiết loại trừ nhau. Ngược lại, chúng phản ánh sự đa dạng ngày càng lớn trong nhu cầu sử dụng ô tô tại Việt Nam.
Đối với các hãng xe truyền thống, thách thức không chỉ đến từ VinFast mà còn từ cạnh tranh giá bán, sản phẩm nhập khẩu và tốc độ đổi mới công nghệ.
Đối với nhà sản xuất xe điện, bài toán dài hạn là duy trì sức cạnh tranh khi các chương trình ưu đãi thay đổi, đồng thời cải thiện chất lượng sản phẩm, dịch vụ hậu mãi và giá trị bán lại.
Còn với người tiêu dùng, sự cạnh tranh này có thể mang đến nhiều lựa chọn hơn về giá bán, công nghệ và chi phí sử dụng.
Tuy nhiên, cần thận trọng khi diễn giải sự dịch chuyển thị phần. Tăng trưởng của một thương hiệu chưa đủ để chứng minh khách hàng đang rời bỏ thương hiệu khác với quy mô tương ứng.
Thị trường có thể đồng thời xuất hiện người mua ô tô lần đầu, doanh nghiệp mở rộng đội xe, khách hàng thay thế phương tiện cũ và những người chuyển đổi hệ truyền động.
Chỉ khi có dữ liệu phân tách các nhóm khách hàng này, mới có thể đánh giá chính xác mức độ thay đổi trong hành vi tiêu dùng.
Tăng trưởng lệch pha chưa hẳn là tín hiệu tiêu cực
Việc doanh số trong phạm vi VAMA giảm 17,5% trong tháng 10, trong khi VinFast vượt mốc 200.000 xe sau 10 tháng, không phải hai kết quả mâu thuẫn. Một bên phản ánh biến động ngắn hạn của nhóm doanh nghiệp thuộc phạm vi thống kê VAMA. Bên còn lại là thành tích lũy kế của một thương hiệu đang mở rộng quy mô tiêu thụ xe điện.
Thực tế, VinFast cũng ghi nhận doanh số tháng 10 thấp hơn tháng 9, trong khi doanh số VAMA lũy kế 10 tháng vẫn tăng so với cùng kỳ. Điều này cho thấy thị trường ô tô Việt Nam chưa thể được mô tả đơn giản bằng hai trạng thái xe điện tăng trưởng và xe xăng suy giảm.
Sự phân hóa hiện nay đến từ nhiều yếu tố đan xen, bao gồm cơ cấu sản phẩm, chiến lược giá, nguồn cung, hạ tầng sử dụng, chính sách ưu đãi và mục đích mua xe.
Trong giai đoạn chuyển đổi công nghệ, tăng trưởng không đồng đều giữa các hãng và hệ truyền động là điều có thể xảy ra.
Vấn đề quan trọng là liệu những động lực tăng trưởng mới có thể duy trì khi ưu đãi giảm dần, thị trường tiến tới mức độ cạnh tranh cao hơn và người mua ngày càng chú trọng hiệu quả sử dụng thực tế.
Vì vậy, câu hỏi không chỉ là VAMA giảm bao nhiêu hay VinFast bán được bao nhiêu xe, mà là thị trường ô tô Việt Nam đang tăng trưởng nhờ mở rộng nhu cầu thực chất hay chủ yếu do sự dịch chuyển giữa các nhóm khách hàng và sản phẩm. Đây mới là phép thử dài hạn đối với sức khỏe thị trường sau cột mốc 200.000 xe điện của VinFast.
Đăng Dương (Otoxemay)
TH (Otoxemay)
